responsiveMenu
فرمت PDF شناسنامه فهرست
   ««صفحه‌اول    «صفحه‌قبلی
   جلد :
صفحه‌بعدی»    صفحه‌آخر»»   
   ««اول    «قبلی
   جلد :
بعدی»    آخر»»   
نام کتاب : ترجمه تفسیر المیزان نویسنده : علامه طباطبایی    جلد : 13  صفحه : 499

کلمه ((سبب (( به معناى وصله ووسیله است . پس معناى ایتاء سبب از هر چیز این مى شود که از هر چیزى که معمولامردم به وسیله آن متوسل به مقاصد مهم زندگى خود مى شوند، از قبیل عقل وعلم ودین و نیروى جسم وکثرت مال ولشگر ووسعت ملک وحسن تدبیر وغیر آن . جمله مورد بحث منتى است از خداى تعالى که بر ذوالقرنین مى گذارد وبا بلیغترین بیان امر اورا بزرگ مى شمارد. نمونه هایى که خداوند تعالى از سیره وعمل وگفتار اونقل مى کند که مملواز حکمت وقدرت است شاهد بر همین است که غرض بزرگ شمردن امر اواست .
فَأَتْبَعَ سبَباً
((اتباع (( به معناى لاحق شدن است ، یعنى ملحق به سببى شد. وبه عبارتى دیگر وصله ووسیله اى تهیه کرد که با آن به طرف مغرب آفتاب سیر کند وکرد.
حَتى إِذَا بَلَغَ مَغْرِب الشمْسِ وَجَدَهَا تَغْرُب فى عَیْنٍ حَمِئَةٍ وَ وَجَدَ عِندَهَا قَوْماً
کلمه ((حتى (( دلالت مى کند بر اینکه فعلى در تقدیر است وتقدیر کلام ((فسار حتى اذا بلغ - وسیر کرد تا به مغرب آفتاب رسید(( مى باشد. ومراد از مغرب آفتاب ، آخر معموره آن روز از ناحیه غرب است ، به دلیل اینکه مى فرماید: ((نزد آن مردمى را یافت ((
معناى ((عین حمئة (( وبیان موقعیت جغرافیائى آن
مفسرین گفته اند: منظور از ((عین حمئة (( چشمهاى داراى گل سیاه یعنى لجن است ، چون حماة به معناى آن است ومقصود از عین دریا است ، چون بسیار مى شود که این کلمه به دریا هم اطلاق مى گردد. و مقصود از اینکه فرمود ((آفتاب را یافت که در دریائى لجندار غروب مى کرد(( این است که به ساحل دریایى رسید که دیگر ماوراى آن خشکى امید نمى رفت ، وچنین به نظر مى رسید که آفتاب در دریا غروب مى کند چون انتهاى افق بر دریا منطبق است . بعضى هم گفته اند: چنین چشمه لجندارى با دریاى محیط، یعنى اقیانوس غربى ، که جزائر خالدات در آن است منطبق است وجزائر مذکور همان جزائرى است که در هیات وجغرافیاى قدیم مبدأ طول به شمار مى رفت ، وبعدها غرق شده وفعلااثرى از آنها نمانده است .
    جمله ((فى عین حمیة (( به صورت ((عین حامیة (( یعنى حاره (گرم ) نیز قرائت شده واگر این قرائت صحیح باشد دریاى حار با قسمت استوائى اقیانوس کبیر که مجاور آفریقا است منطبق مى گردد، وبعید نیست که ذوالقرنین در رحلت غربیش به سواحل آفریقا رسیده باشد.
قُلْنَا یَذَا الْقَرْنَینِ إِمَّا أَن تُعَذِّب وَ إِمَّا أَن تَتَّخِذَ فِیهِمْ حُسناً(86)


نام کتاب : ترجمه تفسیر المیزان نویسنده : علامه طباطبایی    جلد : 13  صفحه : 499
   ««صفحه‌اول    «صفحه‌قبلی
   جلد :
صفحه‌بعدی»    صفحه‌آخر»»   
   ««اول    «قبلی
   جلد :
بعدی»    آخر»»   
فرمت PDF شناسنامه فهرست