responsiveMenu
فرمت PDF شناسنامه فهرست
   ««صفحه‌اول    «صفحه‌قبلی
   جلد :
صفحه‌بعدی»    صفحه‌آخر»»   
   ««اول    «قبلی
   جلد :
بعدی»    آخر»»   
نام کتاب : ترجمه تفسیر المیزان نویسنده : علامه طباطبایی    جلد : 14  صفحه : 266
((و عجلت الیک رب لترضى - و من براى رضاى تو عجله کردم (( (یعنى علت عجله ام تحصیل رضاى تو بود((
ظاهرا مراد از ((قوم (( که فرموده : دنبال سر موسى بودند، آن هفتاد نفرى باشد که بر اى میقات پروردگارش انتخاب کرده بود، چون از ظاهر اینکه هارون را خلیفه خود در بنى اسرائیل کرد، و نیز از سایر جهات داستان ، و اینکه در آیات بعد به قومش مى فرماید: ((افطال علیکم العهد - آیا براى اینکه دیر برگشتم چنین کردید؟(( بر مى آید که منظور این نبوده که تمامى بنى اسرائیل را در طور حاضر کند، و با همه آنان حرکت نماید.
و اما اینکه این سؤ ال خداى تعالى چه وقت صورت گرفته در ابتداى حضور موسى در میعاد طور یا در اواخر آن ؟ آیه شریفه با هر دو مى سازد، چون سؤ ال از اینکه چرا عجله کردى غیر از خود عجله است که مقارن با سیر و ملاقات است ، و همینکه احتمال دادیم سؤ ال در ابتداى ورود موسى به طور نبوده باشد این احتمال هم موجه مى شود که با در نظر گرفتن اینکه گمراه شدن بنى اسرائیل به وسیله سامرى به خاطر دیر کردن موسى بوده ، جمله ((فانا قد فتنا قومک من بعدک (( در اواخر روزهاى میقات به موسى ابلاغ شده است ، و دیگر حاجتى به آن چاره جوییهایى که مفسرین در توجیه آیات ذکر کرده اند نیست . قَالَ فَإِنَّا قَدْ فَتَنَّا قَوْمَک مِن بَعْدِک وَ أَضلَّهُمُ السامِرِى کلمه ((فتنه (( به معناى امتحان و اختبار است و اگر اضلال را به سامرى - که گوساله را درست کرده و بنى اسرائیل را به عبادت آن وا داشت - نسبت داده ، به خاطر این بوده که سامرى یکى از عوامل ضلالت آنان بوده .
و حرف ((فاء(( در جمله ((فانا قد فتنا قومک (( براى تعلیل است و مطلبى را که از مفهوم سیاق بر مى آید تعلیل مى کند، زیرا از قول موسى که گفت : ((هم اولاء على اثرى (( فهمیده مى شود که مردمش در هنگام بیرون آمدنش وضع خوبى داشته اند، و پیش آمدى که مایه دلواپسى موسى در غیبتش باشد پیش نیامده بود، و چون از ناحیه آنان خاطرش جمع بوده خطاب شده که خیلى خاطر جمع نباش ما بعد از آمدنت آنان را آزمودیم ، درست از امتحان در نیامدند و گمراه شدند.
و کلمه ((قومک (( با اینکه ممکن بود بفرماید: ((فانا قد فتناهم (( از باب به کار بردن اسم ظاهر در جاى ضمیر است ، و شاید مراد از آن غیر قوم در آیه قبلى باشد، یعنى مراد از آن در این آیه عموم مردم باشد، و مراد از قوم در آیه قبلى آن هفتاد نفرى باشد که براى بردن میقات انتخاب نموده بود.


نام کتاب : ترجمه تفسیر المیزان نویسنده : علامه طباطبایی    جلد : 14  صفحه : 266
   ««صفحه‌اول    «صفحه‌قبلی
   جلد :
صفحه‌بعدی»    صفحه‌آخر»»   
   ««اول    «قبلی
   جلد :
بعدی»    آخر»»   
فرمت PDF شناسنامه فهرست