responsiveMenu
فرمت PDF شناسنامه فهرست
   ««صفحه‌اول    «صفحه‌قبلی
   جلد :
صفحه‌بعدی»    صفحه‌آخر»»   
   ««اول    «قبلی
   جلد :
بعدی»    آخر»»   
نام کتاب : ترجمه تفسیر المیزان نویسنده : علامه طباطبایی    جلد : 2  صفحه : 445
به شهادت اینکه ، اگر فرض کنیم که چنین دفعى در نظام بشر نمى بود، یعنى بعضى بر بعض دیگر غلبه ننموده و اراده خود را بر او تحمیل نمى کرد، آن وقت هر فردى از افراد اجتماع کارى که خودش ‌ مى خواست مى کرد، هر چند که با منافع دیگران منافات داشته باشد، (حال چه آن کار مشروع باشد و چه نامشروع ، فعلا در مشروع و نامشروع بودن آن نظرى نداریم ) و آن دیگرى نمى توانست او را از آن کار منصرف کرده و به کارى وادارد که مناف ى با منافع خودش نباشد، این وضع را درباره تمامى افراد در نظر بگیر، آن وقت خواهى دید که دیگر هیچ وحدتى بین اجزاى اجتماع پیدا نمى شود، و اجتماعى هم که فرضا قبلا بوده متلاشى مى گردد.
و این بحث همان بحثى است که در جلد سوم ترجمه فارسى ذیل آیه : ((کان الناس امة واحدة ))، گذراندیم ، و گفتیم اولین اصل فطرى انسان (همین انسانى که تشکیل اجتماع داده ) استخدام و بهره کشى از دیگران است ، و مساءله تعاون و تمدن متفرع بر آن و زائیده از آن بوده و اصلى ثانوى است که تفصیلش گذشت .

مسئله دفع و غلبه معنایى و عمومى است
و در حقیقت مسئله دفع و غلبه ، معنائى است عمومى که در تمام شؤ ون اجتماع بشرى جریان دارد، و وقتى مغز آن را بشکافیم عبارت مى شود از اینکه انسان از یک سو دیگران را به هر صورتى که ممکن باشد، وادار کند به اینکه خواسته اش را برآورند، واز سوى دیگر هر چه مزاحم و مانع انجام خواسته او است ، از سر راه بردارد.
و این معنائى است عمومى که هم در جنگ اعمال مى شود و هم در صلح هم در سختى و هم در آ سایش ، هم در راحت و هم در ناراحتى ، و اختصاص به یک طبقه یا دو طبقه ندارد، بلکه در تمامى گروه و دسته هاى اجتماع در جریان است ، بله آدمى در حال عادى متوجه این حقیقت نمى شود خیال مى کند تنها ستمگران بهره کشى مى کنند ولى وقتى متوجه مى شود خودش هم این کاره است که کسى مزاحم و مانع حقى از حقوق حیاتى او و یا شهوتى از شهوات او و امثال آن شود، آن وقت است که شروع مى کند به اینکه انسان مزاحم رااز سر راهش ‌ بردارد، و معلوم است که این بهره کشى مراتبى از شدت و ضعف دارد،که یکى از آن مراتب ، جنگ و قتال است .
این را هم مى دانیم که فطرى بودن دفع و غلبه اختصاص به مورد دفاع مشروع ندارد، بلکه شامل همه انحاء دفاع مى شود، چه آنجا که دفاع به عدل و از حقى مشروع باشد، و چه به ظلم و از حقى خیالى و نامشروع ، چون اگر از یک اصل مسلم و فطرى سرچشمه نمى گرفت هرگز از او سر نمى زد،



نام کتاب : ترجمه تفسیر المیزان نویسنده : علامه طباطبایی    جلد : 2  صفحه : 445
   ««صفحه‌اول    «صفحه‌قبلی
   جلد :
صفحه‌بعدی»    صفحه‌آخر»»   
   ««اول    «قبلی
   جلد :
بعدی»    آخر»»   
فرمت PDF شناسنامه فهرست