responsiveMenu
فرمت PDF شناسنامه فهرست
   ««صفحه‌اول    «صفحه‌قبلی
   جلد :
صفحه‌بعدی»    صفحه‌آخر»»   
   ««اول    «قبلی
   جلد :
بعدی»    آخر»»   
نام کتاب : ترجمه تفسیر المیزان نویسنده : علامه طباطبایی    جلد : 8  صفحه : 163
و لیکن معمولا در چنین مناظرى از جهت اضطراب نفس و سراسیمگى که در دل آدمى پیدا مى شود، گاهى بدون اختیار گوشه چشمى به سوى آن منظره باز مى کند، و در این باز کردن چشم ، آنقدر بى اختیار و بى میل است که گویى شخص دیگرى چشم او را باز کرده ، از این جهت است که مى فرماید: (( و زمانیکه گردانیده مى شود چشمهایشان به طرف دوزخ (( و نفرموده (( و اذا نظروا و وقتى که نگاه کنند به آنان (( .
بنابراین ، معناى آیه چنین مى شود: و زمانیکه اصحاب اعراف به ناگاه چشمشان به اصحاب آتش مى افتد به خدا پناه مى برند از اینکه با آنان محشور شده در آتش شوند، و مى گویند: (( ربنا لا تجعلنا مع القوم الظالمین (( .
البته این را هم باید بگوییم که این گونه دعا کردنشان دلیل بر این نیست که از منزلت و مقامشان ساقط شده از همین جهت مى ترسند مبادا به آتش ‌ روانه شوند، براى اینکه از اینگونه دعاها پیغمبران اولواالعزم و انبیا و بندگان صالح خدا و ملائکه مقربین نیز مى کردند و این دلالت بلکه کوچکترین اشعار هم ندارد بر اینکه صاحب این دعا از مقام رفیعش ‌ ساقط گشته و فعلا دچار حیرت شده است .
این در وقتى است که ضمیر جمع در (( ابصارهم (( و در (( قالوا(( را به رجال برگردانیم ، و این صحیح نیست ، براى اینکه کلام در این چهار آیه درباره اوصاف اصحاب اعراف جریان دارد، و لازمه این وحدت سیاق این است که بفرماید: (( ونادوا - یعنى اصحاب اعراف - رجالا یعرفونهم ...(( نه اینکه بدون هیچ ضرورتى و بدون اینکه بخواهد نکته اى را بفهماند از این بیان عدول نموده و پس از اینکه همه جا با ضمیر اشاره به اصحاب اعراف مى شد ناگهان به اسم ظاهرشان تصریح نموده ، بفرماید: (( و نادى اصحاب الاعراف (( .
پس معلوم مى شود که ضمیر جمع در (( ابصارهم (( و در (( قالوا(( به اصحاب جنت بر مى گردد و جمله مورد بحث از دعاى آنان حکایت مى کند، نه اصحاب اعراف ، همچنانکه جمله قبلى طمع و امیدوارى آنان را مى رسانید.
وَ نَادَى أَصحَب الاَعْرَافِ رِجَالاً یَعْرِفُونهُم بِسِیمَاهُمْ ...
اینکه رجال را توصیف کرد به اینکه اصحاب اعراف آنها را به سیمایشان مى شناسند دلالت دارد بر اینکه سیماى اصحاب دوزخ نه تنها اعرافیان را به دوزخى بودن آنان واقف مى کند، بلکه به خصوصیات دیگرى هم که دارند راهنمایى مى نماید.
جمله (( قالوا ما اغنى عنکم جمعکم و ما کنتم تستکبرون (( دوزخیان را شماتت مى کند به اینکه شما در دنیا از قبول حق استکبار مى کردید، و از جهت شیفتگى و مغرور بودن به دنیا، حق را ذلیل و خوار مى پنداشتید.



نام کتاب : ترجمه تفسیر المیزان نویسنده : علامه طباطبایی    جلد : 8  صفحه : 163
   ««صفحه‌اول    «صفحه‌قبلی
   جلد :
صفحه‌بعدی»    صفحه‌آخر»»   
   ««اول    «قبلی
   جلد :
بعدی»    آخر»»   
فرمت PDF شناسنامه فهرست