نام کتاب : روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن نویسنده : الرازي، ابوالفتوح جلد : 9 صفحه : 71
قال:انّي. مُمِدُّكُمْ ،اى زائدكم؛من شما را مدد فرستم.و امداد،مدد فرستادن باشد.
و اصل كلمه از زيادت است،و«مادّة»و«مدّه»از اينجاست و«مدّت»نيز از اينجاست و«مدّ»نيز از اينجاست كه كشيدن باشد. بِأَلْفٍ ؛به هزار فريشته، مِنَ الْمَلاٰئِكَةِ ،«من»،تبيين است. مُرْدِفِينَ ،اهل مدينه و يعقوب خواندند:مردفين، به فتح«دال»،و باقى قرّاء به كسر«دال».
ابو على گفت:هركه او مردفين خواند به كسر،قرائت او محتمل بود دو وجه را:
يكى آنكه،مردفين مثلهم؛به رديف برگرفته ديگران را،يقال:أردفت فلانا اذا جعلته رديفا لك.و وجه دوم آنكه:مردفين به معنى تابعين.اخفش گفت،يقول العرب:بنو فلانا يردفوننا؛اى يجيئون بعدنا.و بر اين قول ردفنى و اردفني واحد، قال الشّاعر:
اذا الجوزاء اردفت الثّريّا ظننت بآل فاطمة الظّنونا و بيشتر عرب برآنند كه ردفه اذا تبعه،و اردفه[و ردفه] [1]اذا جعله رديفا تابعا له.
و امّا بر قرائت آنكه مردفين خواند[به فتح«دال»] [2]معنى آن باشد كه:مجعولين رديفا.و در معنى او سه قول گفتند:عبد اللّه عبّاس گفت:هر فريشته ديگرى را رديف است [3]،جبّائى گفت:فريشته دو هزار بودند،لكن خداى تعالى رديفان را در اين حساب نياورد.وجه دوم،سدّى و قتاده گفتند:متتابعين [4]از پس يكديگر مىآمدند.
قول سهام [5]مجاهد گفت:ممدّين [6]بالارداف؛مدد داده به توابع،و يقول العرب:هذه دابّة لا تردف و لا ترادف اذا لم تحمل رديفا.خداى تعالى گفت:ياد كنيد چون اندك بوديد روز بدر،استغاثت كرديد به من و فرياد خواستيد،من دعاى شما را اجابت كردم و هزار فريشته را به مدد به شما فرستادم [7].
راوى خبر گويد كه:روز بدر،جبريل فرود آمد با پانصد فريشته و ميكائيل فرود آمد با پانصد فريشته.جبريل با اين گروه به ميمنه رسول رفت و ميكائيل با آن جماعت با ميسره رسول رفت،همه با جامههاى [8]سپيد و عمامههاى سپيد دنبال