responsiveMenu
فرمت PDF شناسنامه فهرست
   ««صفحه‌اول    «صفحه‌قبلی
   جلد :
صفحه‌بعدی»    صفحه‌آخر»»   
   ««اول    «قبلی
   جلد :
بعدی»    آخر»»   
نام کتاب : فرهنگ فرق اسلامی نویسنده : مشکور، محمد جواد؛ مدیرشانه چی، کاظم    جلد : 1  صفحه : 56

فخر رازى، قاضى عضد الدين ايجى، مير سيد شريف جرجانى و تفتازانى بودند.

از تأليفات اشعرى كه در دست است مى‌توان كتاب «الابانه» و «اللمع» و «مقالات الاسلاميين» و «رسالۀ استحسان الخوض فى علم الكلام» را نام برد.

با انتشار كتابهاى امام غزالى، با وجود مخالفت شديد حنابله و ماتريديه و معتزله، مذهب اشعرى قوت يافت، و در بيشتر بلاد اسلام، مذهب عامۀ اهل سنت و جماعت گرديد. هر چند آل بويه به سبب تمايلات تشيع، و تمايل به مذهب اعتزال، با اين فرقه مبارزه كردند، با استيلاى سلاجقه، و ضعف شيعه و معتزله در بغداد و خراسان، آن مذهب رواج و طرفدار بسيار يافت.

ابو الحسن اشعرى، كلام خود را بر چهار ركن، و هر ركن را بر ده اصل به شرح زير نهاده است:

ركن اول: در ذات الهى اصول دهگانه آن از اين قرار است: خداوند وجود دارد، واحد است، قديم است، جوهر نيست، جسم نيست، عرض نيست، مخصوص به جهتى يا كه در مكانى باشد نيست، ممكن است ديده شود و هميشه باقى است.

ركن دوم: در صفات الهى اصول دهگانه آن از اين قرار است: خدا حىّ است، عالم است، قادر است، صاحب اراده است، سميع است، بصير است، متكلّم است، محل حوادث نيست، كلامش قديم است، علم و اراده‌اش ازلى و قديم است.

ركن سوم: در افعال الهى اصول دهگانه آن از اين قرار است: خدا خالق افعال بندگان است، افعال بندگان مكتسب از خود آنهاست، صدور آن افعال را خدا خواسته، خلق و اختراعى كه خدا كرده از روى احسان است، براى خدا تكليف ما لا يطاق مانعى ندارد و جايز است، خداوند مى‌تواند مردم بى‌گناه را عذاب كند، خدا پايبند مصالح بندگان خود نيست، واجب آن را گويند كه شرع واجب دانسته است، مبعوث شدن انبيا ممكن است، نبوت محمد (ص) رسول اللّه از معجزات ثابت خداوند است.

ركن چهارم سمعيات: اصول آن هم ده است: قيامت، نكير و منكر، عذاب قبر، ميزان و ترازوى عدل، پل صراط، وجود جنت و نار، احكام امامت، فضيلت صحابه به ترتيب خلافت: ابو بكر، عمر، عثمان، على، شرايط امامت، و در صورت نبودن امام واجد شرايط، اطاعت از احكام سلطان وقت است.

اشعرى گويد كه بارى تعالى عالم به علم، قادر به قدرت، حى به حيات، مريد به اراده، متكلم به كلام، سميع به سمع، بصير به بصر است.

تكليف ما لا يطاق و لو در امرى محال بر وى جايز است.

نام کتاب : فرهنگ فرق اسلامی نویسنده : مشکور، محمد جواد؛ مدیرشانه چی، کاظم    جلد : 1  صفحه : 56
   ««صفحه‌اول    «صفحه‌قبلی
   جلد :
صفحه‌بعدی»    صفحه‌آخر»»   
   ««اول    «قبلی
   جلد :
بعدی»    آخر»»   
فرمت PDF شناسنامه فهرست