responsiveMenu
فرمت PDF شناسنامه فهرست
   ««صفحه‌اول    «صفحه‌قبلی
   جلد :
صفحه‌بعدی»    صفحه‌آخر»»   
   ««اول    «قبلی
   جلد :
بعدی»    آخر»»   
نام کتاب : فرهنگ فرق اسلامی نویسنده : مشکور، محمد جواد؛ مدیرشانه چی، کاظم    جلد : 1  صفحه : 55

تو داناترم چه اگر تو بزرگ مى‌شدى گناه مى‌ورزيدى، و به دوزخ مى‌فتادى، اصلح و بهتر آن بود كه در كودكى بميرى.

اشعرى گفت: كه اگر دومى گويد چرا مرا در كودكى نميراندى تا اين كه بزرگ شوم، و به تو گناه ورزم و به دوزخ افتم. در پاسخ اين پرسش خداوند چه خواهد گفت؟

جبائى از پاسخ فروماند، و در نتيجه اشعرى مذهب «معتزله» را ترك كرد. بعضى از خاورشناسان مانند اسپتا Spitta اين داستان را مجعول مى‌دانند.

ابو الحسن اشعرى در فروع فقه تابع مذهب شافعى شد ولى در اثبات عقايد دينى خود با وجود نهى «اصحاب سنت و حديث» ادلۀ كلامى را بكار مى‌برد و اصول آن را با عقايد اهل سنت و جماعت وفق مى‌داد و مذهب اشعرى را بنياد نهاد.

اشعرى ناشر علم كلام جديدى در ميان اهل سنت و جماعت گرديد چون خود پيشتر با معتزله همكارى داشت و روش كار ايشان و نقاط ضعف فلسفه آنان را مى‌دانست به كمك علماى سنت و جماعت بساط ايشان را برچيد.

اشعرى در مقابل روش «معتزله» كه شيوۀ برهان و كلام بود، طريقۀ «اهل سنت» را تأييد و تقويت نمود، و بر خلاف «معتزله» معتقد به «قدم قرآن» و تفاوت بين «ذات» و «صفات» خدا و ضرورت رؤيت خداوند در آخرت شد.

همچنين دربارۀ مرتكبين گناهان كبيره، كه «معتزله» آنان را در «منزلة بين المنزلتين» نه مؤمن و نه كافر، قرار مى‌دادند، صريحا قايل به خلاف اعتقاد آنان شد، و در تبين و تأييد اعتقاد سنت و جماعت، بر خلاف براهين و تأويلات «معتزله» ، به اقامه حجت و برهان پرداخت.

اشعرى را آثار فراوانى است، ابن فورك مصنّفات او را به سيصد تصنيف رسانيده و ابن عساكر سيصد و نود كتاب از آن را در «تاريخ دمشق» ذكر كرده است.

در عهد طغرل سلجوقى، عميد الملك كندرى وزير او كه از طرفداران جدى «معتزله» بود «اشاعره» را مورد تعقيب قرار داد، ولى در عهد الب ارسلان چون خواجه نظام الملك به وزارت او رسيد، و عميد الملك بر افتاد، خواجه مذهب اشعرى را تقويت كرد، و براى ترويج آن مذهب كلامى بود كه «دانشگاه نظاميه» بغداد را تأسيس كرد، تا به انتشار آن مذهب در ممالك اسلامى بپردازد.

از طرفداران سر سخت مذهب اشعرى، كه در تقويت و ترويج اين طريقه اهتمام كردند، ابو بكر باقلانى، ابن فورك، اسفراينى، امام الحرمين جوينى، ابو اسحاق شيرازى، ابو حامد غزالى و ابن تومرت مؤسس دولت موحدين در مغرب و امام

نام کتاب : فرهنگ فرق اسلامی نویسنده : مشکور، محمد جواد؛ مدیرشانه چی، کاظم    جلد : 1  صفحه : 55
   ««صفحه‌اول    «صفحه‌قبلی
   جلد :
صفحه‌بعدی»    صفحه‌آخر»»   
   ««اول    «قبلی
   جلد :
بعدی»    آخر»»   
فرمت PDF شناسنامه فهرست