نام کتاب : ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) نویسنده : الشيخ الطبرسي جلد : 8 صفحه : 283
بنا بر اين قادر است موجودى بياورد كه نه از
جن باشد و نه از انسان. از اين آيه بر- مىآيد كه غير از آنچه كه معلوم خداست،
مقدور اوست، زيرا مىفرمايد: خلقى غير از جن و انس را مىتواند خلق كند، در حالى
كه نكرده است.
(إِنَّ ما تُوعَدُونَ لَآتٍ): قيامت و حساب و
بهشت و دوزخ و پاداش و كيفر و تفاوت درجات و مراتب اهل بهشت و دوزخ، همه واقع
خواهند شد.
(وَ ما أَنْتُمْ بِمُعْجِزِينَ): و
شما از خداوند فوت نمىشويد يا اينكه سبقت نمىگيريد و از قلمرو و ملك و قدرت او
خارج نميشويد. اعجاز اين است كه انسان كارى كند كه طرف مقابل از انجام آن ناتوان
باشد و عاجزش كند. پس مقصود اين است كه شما نمى- توانيد خداوند را از زنده كردن
مردگان و كيفر گنهكاران عاجز كنيد.
(قُلْ يا قَوْمِ اعْمَلُوا عَلى مَكانَتِكُمْ): بگو: اى مردم، بقدر منزلت و به اندازه تمكن خود كار كنيد. يعنى بر
كفر خود ثابت بمانيد. در اينجا فعل امر را براى تهديد بكار برده است. برخى گويند:
يعنى براه خود كار كنيد. جبائى گويد: يعنى بر حال خود كار كنيد و بر حال كفر باقى
بمانيد كه من كيفر شما را مىدهم.
(إِنِّي عامِلٌ): من كه پيامبر خدايم
بدستورش عمل مىكنم. ابو مسلم گويد: يعنى من كه خدايم بوعدهام عمل مىكنم. معناى
اول صحيحتر است.
(فَسَوْفَ تَعْلَمُونَ مَنْ تَكُونُ لَهُ عاقِبَةُ الدَّارِ): بزودى مىدانيد كه كداميك از ما در پيشگاه خدا سرانجام نيكو داريم
و به بهشت مىرويم. برخى گويند: يعنى ميدانيد كه در دنيا كداميك پيروز خواهيم شد.
(إِنَّهُ لا يُفْلِحُ الظَّالِمُونَ):
ستمكاران بمقصد خود نمىرسند. در اينجا بجاى كافران، ستمكاران مىگويد، زيرا در
جاى ديگر مىفرمايد: «كافران ستمكارند» (بقره 254)
نام کتاب : ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) نویسنده : الشيخ الطبرسي جلد : 8 صفحه : 283