نام کتاب : ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) نویسنده : الشيخ الطبرسي جلد : 5 صفحه : 49
فقط يكى از آنها باشند. مثل اينكه مىگويند:
«جالس الحسن او ابن سيرين» يعنى با حسن يا ابن سيرين يا هر دو مجالست كن.
(آباؤُكُمْ وَ أَبْناؤُكُمْ لا تَدْرُونَ أَيُّهُمْ أَقْرَبُ لَكُمْ
نَفْعاً): در معنى اين قسمت وجوهى ذكر شده است:
1- شما نمىدانيد كداميك از پدر و مادر و اولاد در دنيا براى شما
نافعترند تا مطابق استحقاقش به او ارث دهيد ولى خداوند بر طبق حكمت خود سهم آنها
را تعيين مىكند. اين وجه از مجاهد است.
2- شما نمىدانيد كداميك از ايشان در سعادت دنيا و دين شما مؤثرترند
ولى خداوند مىداند و مال را بر طبق مصلحت خود ميان ايشان قسمت مىكند- اين وجه از
حسن است.
3- شما نمىدانيد كه نفع پدران و مادران كه به تربيت شما همت
گماشتهاند براى شما بيشتر است يا نفع شما براى پدران و مادران كه خدمتگزارى آنها
مىكنيد، بيشتر است. اين وجه از جبايى است.
4- مقصود اين است: پدران و مادران و فرزندانى كه در برابر خداوند
مطيعتر باشند، در روز قيامت درجه ايشان والاتر است و از آنجا كه خداوند مقام برخى
از مؤمنان را بوسيله برخى ديگر بالا مىبرد، هر گاه مقام پدر بالاتر باشد. مقام
فرزند را هم بخاطر او بالا مىبرد تا چشم او را روشن سازد و هر گاه مقام فرزند
بالاتر باشد، مقام پدر و مادر را بخاطر او بالا مىبرد تا چشم ايشان را روشن سازد
اين وجه از ابن عباس است.
5- شما نمىدانيد كداميك از شما مىميريد تا ديگرى از آنكه مرده است
ارث ببرد. بنا بر اين در آرزوى مرگ ديگرى مباشيد و مرگ او را تعجيل مكنيد. اين وجه
از ابو مسلم است.
(فَرِيضَةً مِنَ اللَّهِ): اين است فريضهاى
كه خداوند تعيين فرموده است.
(إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلِيماً حَكِيماً):
او همواره بمصالح شما داناست و قوانين او در مورد
نام کتاب : ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) نویسنده : الشيخ الطبرسي جلد : 5 صفحه : 49