responsiveMenu
فرمت PDF شناسنامه فهرست
   ««صفحه‌اول    «صفحه‌قبلی
   جلد :
صفحه‌بعدی»    صفحه‌آخر»»   
   ««اول    «قبلی
   جلد :
بعدی»    آخر»»   
نام کتاب : در قلمرو بلاغت نویسنده : علوى مقدم، محمد    جلد : 1  صفحه : 968

اهداء مى‌كرده‌اند. معروف است كه ابو العباس مبرّد به هركس كه مى‌خواسته اين كتاب را نزدش بخواند، مى‌گفته است:

«هل، ركبت البحر»؟ تعظيما للكتاب و استصعابا لما فيه.

بنا به نقل زركلى، سيبويه در سال 148 ه. در يكى از قراء شيراز به دنيا آمده است، سپس به بصره رفته و از ملازمان حلقه درس خليل بن احمد شده و در آنجا كتاب مشهور خود را در صرف و نحو، تصنيف كرده است، آن‌گاه به بغداد رفت و پس از مناظره ناراحت‌كننده‌اى با كسائى، به اهواز آمده و در آنجا به سال 180 ه. درگذشته است‌ 34.

درست است كه پيش از سيبويه دانايانى همچون: عبد اللّه بن ابى اسحاق، ابو عمرو بن العلاء، عيسى بن عمر الثقفى، يونس بن حبيب و خليل بن احمد (- استاد سيبويه) در علم نحو وجود داشته‌اند و درباره آن علم عقايدى اظهار كرده‌اند ولى تكوين مكتب نحو بصره، بوسيله سيبويه بوده است؛ زيرا تخمى كه آنان پاشيدند، بوسيله سيبويه در «الكتاب» به ثمر رسيد. علماى نحو كوفه نيز مستقيم و غير مستقيم از سيبويه و كتاب او، استفاده كرده‌اند 35.

از «الكتاب» سيبويه نه‌تنها مكتب نحو بصره و كوفه و بغداد، بهره‌مند شده‌اند بلكه علماى نحو اندلس و مصر و شام نيز متمتّع گرديده‌اند 36.

بهرحال در قرنهاى مختلف و در كشورهاى گوناگون، الكتاب داراى اهميت بوده است و براى مكتب نحو بصره در مباحث صرفى و نحوى، منشاء و اصلى بوده است و حتى علماى مكتب نحو كوفه نيز، از الكتاب سيبويه، همچون علماى نحو بصره بهره‌مند شده‌اند.

معاذ الهرّاء 37 (م. 187 ه.) و ابو جعفر الرواسى، برادرزاده معاذ، از علماى بصره نحو فراگرفته‌اند. معاذ الهرّاء اول كس از علماى نحو كوفه است كه كتابى در نحو نوشته و متأسفانه كتابش از ميان رفته است. ابى بكر محمد بن الحسن الزبيدى در صفحه 135 كتاب طبقات النحويين و اللغويين مى‌نويسد: «و له كتاب فى الجمع و الافراد».

زمخشرى نيز به اهميت «الكتاب» سيبويه بخوبى آگاه بوده است كه در بحث از آيه 132 سوره اعراف (7) از «الكتاب» و سيبويه، به بزرگى ياد مى‌كند 38.

«الكتاب» سيبويه در دو جلد است و به شيوه امروزى نيست كه مطالب مربوط به تصريف از مطالب نحوى، جدا باشد.

نام کتاب : در قلمرو بلاغت نویسنده : علوى مقدم، محمد    جلد : 1  صفحه : 968
   ««صفحه‌اول    «صفحه‌قبلی
   جلد :
صفحه‌بعدی»    صفحه‌آخر»»   
   ««اول    «قبلی
   جلد :
بعدی»    آخر»»   
فرمت PDF شناسنامه فهرست