responsiveMenu
فرمت PDF شناسنامه فهرست
   ««صفحه‌اول    «صفحه‌قبلی
   جلد :
صفحه‌بعدی»    صفحه‌آخر»»   
   ««اول    «قبلی
   جلد :
بعدی»    آخر»»   
نام کتاب : منطق نوين مشتمل بر اللمعات المشرقيه فى الفنون المنطقيه نویسنده : الملا صدرا    جلد : 1  صفحه : 573

تفاوت تجربه با استقراء

(883) از مطالب گذشته معلوم شد كه از استقراء تكرر مشاهده حاصل ميشود و تجربه علاوه بر تكرر مشاهده جزء مكمل ديگرى هم دارد كه عبارت از قياس خفىّ ميباشد و نتيجه اين قياس كشف علت است، كه اگر اين جزء بر تكرر مشاهده افزون گردد تجربه ناميده شده و داراى نتيجه قطعى ميباشد و الا استقراء خواهد بود.

تكيه‌گاه حكم در استقراء صرف مشاهده امور جزئى و غيرقطعى بوده و حكمى كه از تجربه حاصل ميشود مبتنى بر حكم كلّى و ضرورى عقل ميباشد.

اهميت استقراء و تمثيل و تجربه‌

(884) حكم استقراء و تمثيل هرچند قطعى نيست و حكم حاصل از تجربه اگرچه قطعى ميباشد ليكن بيشتر تجربه‌ها عموميت و اطلاق ندارند ليكن در عين حال داراى اهميت شايانى هستند، زيرا استقراء و تمثيل و تجربه نتايج احساسات و مراحل ابتدائى و مبادى فكر بشر ميباشند و همه مردم قبل از آنكه بتوانند از طريق تفكر و ترتيب قياس بمجهولات خود برسند از استقراء و تمثيل منتفع ميگردند و نتايج حاصله از تجربه در استدلال قياسى بكار ميرود.

همه مردم ميتوانند از محسوسات منتفع گردند در صورتيكه افراد بسيار كمى از امور عقلى و علوم كلى بهره‌مند ميشوند بنابراين استقراء و تمثيل راهى است كه عموم بشر آنرا بالضروره مى‌پيمايند و تجربه مرتبه بالاتر از استقراء و تمثيل است كه علما از آن بهره‌مند ميگردند

نام کتاب : منطق نوين مشتمل بر اللمعات المشرقيه فى الفنون المنطقيه نویسنده : الملا صدرا    جلد : 1  صفحه : 573
   ««صفحه‌اول    «صفحه‌قبلی
   جلد :
صفحه‌بعدی»    صفحه‌آخر»»   
   ««اول    «قبلی
   جلد :
بعدی»    آخر»»   
فرمت PDF شناسنامه فهرست