responsiveMenu
فرمت PDF شناسنامه فهرست
   ««صفحه‌اول    «صفحه‌قبلی
   جلد :
صفحه‌بعدی»    صفحه‌آخر»»   
   ««اول    «قبلی
   جلد :
بعدی»    آخر»»   
نام کتاب : ترجمه تفسیر المیزان نویسنده : علامه طباطبایی    جلد : 6  صفحه : 273
این شخص مى بیند که چنین زندگى و چنین سعادت را نمى تواند از راه عیاشى و بى بند و بارى در تمتعات حیوانى تحصیل نماید، چون اینها آدمى را به آن مقصود نمى رسانند، پس ناگزیر باید هواى نفس را ترک گفته و تا اندازه اى از آزادى در هر چیزى که نفس هوسش کند دست بردارد، و ناچار باید مجذوب یک و یا چند سبب از اسبابهائى که مافوق سببهاى مادى عادى است شده و نزد او تقرب جسته و پیوندى با او برقرار سازد، و مى بیند که این تقرب و اتصال وقتى دست مى دهد که در برابر اوامر او خاضع باشد، و این تسلیم و خضوع خود امرى است روحى و نفسانى که جز با اعمال و تروک بدنى محفوظ نمى ماند. و این افعال و تروک همان دستورات عبادى دین مانند نماز و سایر مراسم دینى و هر چیز دیگرى است که برگشتش به آن مراسم باشد، و معلوم است ، که برگشت همه این مراسم و این عبادات و مجاهدات به یک نوع اشتغال به امر نفس است ، زیرا انسان فطرتا احساس مى کند که هیچ واجبى را از دین انجام نمى دهد و هیچ حرامى را از دین ترک نمى کند مگر براى همین جهت که نفسش از این راه منتفع و تربیت شود. سابقا هم گذشت که انسان حتى براى یک لحظه از لحظات وجودش از مشاهده نفس و حضور ذات خود خالى نیست و گفتیم که مسلما آدمى در این مشاهده و حضور خطا ندارد، و اگر هم احیانا دچار خطا شود خطایش در طرز تفسیرى است که بر حسب نظریه علمى و بحث فکرى است .
پس با این بیان روشن شد که ادیان و مذاهب با همه اختلافى که در سنن و طریقه هاى خود دارند اجمالا جز اشتغال به امر نفس مقصد دیگرى ندارند، چه اینکه خود متدینین به آن ادیان این معنا را بدانند یا ندانند، همچنین یک نفر از اصحاب ریاضت و مجاهده اگر چه به دینى نگرویده باشد و اصلا راجع به اینکه نفسى هست ایمان نداشته باشد مع ذلک باز از ریاضت مخصوصى که براى خود انتخاب کرده و با آن ریاضت مى کشد جز رسیدن به نتیجه اى که او را به آن وعده داده اند غرضى ندارد، و آن نتیجه هم مربوط به اعمال و تروک نیست ، چون بین آن و اعمال و تروک هیچ گونه ارتباط طبیعى یعنى ارتباطى که بین اسباب طبیعى و مسببات آن هست برقرار نیست ، بلکه این ارتباط، ارتباطى است ارادى و غیر مادى که قائم است به شعور و اراده مرتاض ، شعور و اراده اى که وقتى محفوظ مى ماند که مرتاض ریاضت خود را که رابطه بین نفس او و نتیجه است ترک نکند، پس حقیقت ریاضتى که ذکر شد عبارت است از تایید نفس و تکمیل آن در شعور و اراده براى رسیدن به نتیجه مطلوب ، و به عبارتى دیگر: اثر ریاضت این است که براى نفس ‌ حالتى حاصل شود که بفهمد مى تواند مطلوب را انجام دهد، وقتى ریاضت صحیح و تمام بود، نفس طورى مى شود که اگر مطلوب را اراده کند حاصل مى شود، حالا یا بطور مطلق اراده کند و یا با شرایط خاصى .



نام کتاب : ترجمه تفسیر المیزان نویسنده : علامه طباطبایی    جلد : 6  صفحه : 273
   ««صفحه‌اول    «صفحه‌قبلی
   جلد :
صفحه‌بعدی»    صفحه‌آخر»»   
   ««اول    «قبلی
   جلد :
بعدی»    آخر»»   
فرمت PDF شناسنامه فهرست