responsiveMenu
فرمت PDF شناسنامه فهرست
   ««صفحه‌اول    «صفحه‌قبلی
   جلد :
صفحه‌بعدی»    صفحه‌آخر»»   
   ««اول    «قبلی
   جلد :
بعدی»    آخر»»   
نام کتاب : ترجمه تفسیر المیزان نویسنده : علامه طباطبایی    جلد : 18  صفحه : 308
دعا و در خواست توفیق شکر نعمت و انجام اعمال صالح و مرضى خدا
خداى تعالى در این آیه آن نعمتى را که سائل درخواست کرده نام نبرده ، تا هم نعمتهاى ظاهرى چون حیات ، رزق ، شعور و اراده را، و هم نعمتهاى باطنى چون ایمان به خدا اسلام ، خشوع ، توکل بر خدا و تفویض به خدا را شامل شود. پس جمله ((رب اوزعنى ان اشکر نعمتک ...(( درخواست این است که نعمت ثناء بر او را ارزانیش بدارد تا با اظهار قلى و عملى نعمت او را اظهار نماید. اما قولى که روشن است . و اما عملى به اینکه نعمت هاى خدا را طورى استعمال کند که همه بفهمند نعمت وى از خداى سبحان است و خدا آن را به وى داده ، و از ناحیه خود او نیست ، و لازمه این گونه استعمال این است که عبودیت و مملوکیت این انسان در گفتار و کردارش هویدا باشد.
و اینکه کلمه ((نعمت (( را با جمله ((التى انعمت على و على والدى (( تفسیر کرده مى فهماند که شکر مذکورم از طرف خود سائل است ، و هم از طرف پدر و مادرش . و در حقیقت فرزند بعد از درگذشت پدر و مادرش زبان ذکر گویى براى آنان است .
((و ان اعمل صالحا ترضیه (( - این جمله عطف است بر جمله ((ان اشکر...((، و سؤ ال دیگرى است متمم سؤ ال شکر، چون شکر نعمت چیزى است که ظاهر اعمال انسان را زینت مى دهد، و صلاحیت پذیرفتن خداى تعالى زیورى است که باطن اعمال را مى آراید، و آن را خالص براى خدا مى سازد.
((و اصلح لى فى ذریتى (( - اصلاح در ذریه به این معنا است که صلاح را در ایشان ایجاد کند و چون این ایجاد از ناحیه خداست ، معنایش این مى شود که ذریه را موفق به عمل صالح سازد، و این اعمال صالح کار دلهایشان را به صلاح بکشاند. و اگر کلمه اصلاح را مقید کرد به قید ((لى (( و گفت ((ذریه ام را براى من اصلاح کن (( براى این است که بفهماند اصلاحى درخواست مى کند که خود او از اصلاح آنان بهره مند شود، یعنى ذریه او به وى احسان کنند، همانطور که او به پدر و مادرش ‌ احسان مى کرد.
و خلاصه دعاى این است که خدا شکر نعمتش و عمل صالح را به وى الهام کند، و او را نیکوکار به پدر و مادرش سازد، و ذریه اش را براى او چنان کند که او را براى پدر و مادرش کرده بود. در تفسیر آیه 144 از سوره آل عمران و آیه 17 از سوره اعراف گفتیم که شکر نعمت خدا به معناى حقیقیش این است که بنده خدا خالص براى خدا باشد، پس ‌ برگشت معناى دعا به درخواست خلوص نیت و صلاح عمل است .



نام کتاب : ترجمه تفسیر المیزان نویسنده : علامه طباطبایی    جلد : 18  صفحه : 308
   ««صفحه‌اول    «صفحه‌قبلی
   جلد :
صفحه‌بعدی»    صفحه‌آخر»»   
   ««اول    «قبلی
   جلد :
بعدی»    آخر»»   
فرمت PDF شناسنامه فهرست