responsiveMenu
فرمت PDF شناسنامه فهرست
   ««صفحه‌اول    «صفحه‌قبلی
   جلد :
صفحه‌بعدی»    صفحه‌آخر»»   
   ««اول    «قبلی
   جلد :
بعدی»    آخر»»   
نام کتاب : ترجمه تفسیر المیزان نویسنده : علامه طباطبایی    جلد : 15  صفحه : 506
کرد، سپس حاضر درگاه شد، سلیمان سبب غیبتش را پرسید و عتابش ‌ کرد، هدهد در پاسخ گفت : من از علم به چیزى احاطه یافته ام که تو بدان احاطه ندارى و از سباء خبر مهمى آورده ام که هیچ شکى در آن نیست .
از این مضمون برمى آید که در آیه به منظور اختصار، چیزى حذف شده .
نکته اى که در این گفتگو هست این است که هدهد از ترس تهدیدى که سلیمان کرد و براى اینکه او را آرام کند قبل از هر سخن دیگر، اولین حرفى که زد این بود که : ((احطت بما لم تحط به )) ( و گرنه جا داشت او هم اول بگوید من به شهر سباء رفتم و چنین و چنان شد)
حکایت ملکه سبا و قوم او از زبان هدهد
إِنى وَجَدت امْرَأَةً تَمْلِکهُمْ وَ أُوتِیَت مِن کلِّ شىْءٍ وَ لهََا عَرْشٌ عَظِیمٌ
ضمیر در ((تملکهم )) به اهل سبا و توابع آن بر مى گردد و جمله ((و اوتیت من کل شى ء)) وصف وسعت مملکت و عظمت سلطنت آن زن است ، و همین خود قرینه است بر اینکه منظور از ((کل شى ء)) در آیه هر چیزى است که سلطنت عظیم محتاج به داشتن آنها است ، مانند حزم و احتیاط و عزم و تصمیم راسخ و سطوت و شوکت و آب و خاک بسیار و خزینه سرشار و لشکر و ارتشى نیرومند و رعیتى فرمان بردار، لیکن از بین همه اینها، تنها نام عرش عظیم را برد.
وَجَدتُّهَا وَ قَوْمَهَا یَسجُدُونَ لِلشمْسِ مِن دُونِ اللَّهِ...
این آیه دلیل بر این است که مردم آن شهر وثنى مذهب بوده اند و آفتاب را به عنوان رب النوع مى پرستیده اند.
((و زین لهم الشیطان اعمالهم )) - این جمله به منزله عطف تفسیر است ، براى جمله قبلیش و در عین حال زمینه است براى جمله بعدى که مى فرماید: ((فصدهم عن السبیل )) یعنى شیطان اعمال زشتشان را در نظرشان زینت داده و در نتیجه از راه بازشان داشته . آرى ، زینت دادن شیطان سجده آنها را بر آفتاب و سایر تقرب جویى هایشان را زمینه بود براى جلوگیرى ایشان از راه خدا، که همانا، پرستش او به تنهایى است .
و اگر سبیل را مطلق آورد و نگفت : سبیل اللّه ، براى این بود که اشاره کند به اینکه براى انسان بر حسب فطرتش و بلکه براى هر چیزى بر حسب خلقت عمومى ، راه ، تنها و تنها یکى است و آن راه خدا است ، راه دیگرى نیست ، تا براى تعیین راه خدا محتاج باشد به اینکه کلمه خدا را نیز بیاورد.
((فهم لا یهتدون )) - این جمله ، تفریع و نتیجه گیرى از محرومیتشان از راه خدا است ،


نام کتاب : ترجمه تفسیر المیزان نویسنده : علامه طباطبایی    جلد : 15  صفحه : 506
   ««صفحه‌اول    «صفحه‌قبلی
   جلد :
صفحه‌بعدی»    صفحه‌آخر»»   
   ««اول    «قبلی
   جلد :
بعدی»    آخر»»   
فرمت PDF شناسنامه فهرست