responsiveMenu
فرمت PDF شناسنامه فهرست
   ««صفحه‌اول    «صفحه‌قبلی
   جلد :
صفحه‌بعدی»    صفحه‌آخر»»   
   ««اول    «قبلی
   جلد :
بعدی»    آخر»»   
نام کتاب : ترجمه تفسیر المیزان نویسنده : علامه طباطبایی    جلد : 12  صفحه : 288
و از اینکه این سفارش را متفرع بر تنگ حوصلگى از زخم زبانهاى کفار نموده ، معلوم مى شود که تسبیح و حمد خدا و سجده و عبادت ، در زایل کردن اندوه و سبک کردن مصیبت ، اثر دارد.
در آیات سابق سفارش به صفح و صبر کرده بود، و این امر به صبر، از آیه ((و اعبد ربک حتى یاتیک الیقین : پروردگارت را عبادت کن تا برایت یقین حاصل شود)).
نیز استفاده مى شود، زیرا ظاهر آن این است که امر به صبر در عبودیت تا مدتى معین است که پس از آمدن یقین تمام مى شود.
بنا بر این ، کلام مورد بحث قریب المضمون با آیه ((استعینوا بالصبر و الصلوة )) مى شود، که دستور دفع شداید و مقاومت در برابر حوادث است .
با این بیان این نظریه تایید مى شود که مراد از ساجدین در آیه مورد بحث ، نمازگزاران است ، و دستور دستور به نماز خواندن است نه تنها سجده ، و اگر نماز را سجده نامیده به خاطر این است که سجده افضل اجزاى نماز است ، و مقصود از تسبیح و تحمید، تسبیح و تحمید زبانى است مانند گفتن سبحان الله و الحمد لله و امثال آن . بله اگر مراد از کلمه صلات در آیه اى که از سوره بقره نقل کردیم توجه به خداى سبحان باشد ممکن است مراد از تسبیح و تحمید - و یا آن دو با سجده - معناى لغوى آنها باشد، که در تسبیح منزه داشتن خدا و در تحمید ثناى او در برابر نعمتهاى او، و در سجده تذلل و اظهار ذلت عبودیت است .
توضیح اینکه مراد از ((یقین )) در آیه : ((و اعبد ربک حتى یاءتیک الیقین )) مرگ است
و اما اینکه فرمود: ((و اعبد ربک حتى یاتیک الیقین )) اگر مراد از آن ، امر به عبادت باشد جمله مزبور به منزله تفسیر براى آیه قبلى مى شود، و اگر مقصود، اخذ به عبودیت باشد - همچنانکه ظاهر سیاق هم همین است و مخصوصا سیاق آیات قبلى آن ، که دستور به صفح و اعراض از مشرکین را مى داد که لازمه اش صبر است - در این صورت جمله مذکور به قرینه قید ((حتى یاتیک الیقین )) دستور سلوک در منهج تسلیم و اطاعت و قیام به لوازم عبودیت خواهد بود.
بنا بر این احتمال ، مراد از آمدن یقین ، رسیدن اجل مرگ است که با فرا رسیدنش غیب ، مبدل به شهادت و خبر مبدل به عیان مى شود،



نام کتاب : ترجمه تفسیر المیزان نویسنده : علامه طباطبایی    جلد : 12  صفحه : 288
   ««صفحه‌اول    «صفحه‌قبلی
   جلد :
صفحه‌بعدی»    صفحه‌آخر»»   
   ««اول    «قبلی
   جلد :
بعدی»    آخر»»   
فرمت PDF شناسنامه فهرست