responsiveMenu
فرمت PDF شناسنامه فهرست
   ««صفحه‌اول    «صفحه‌قبلی
   جلد :
صفحه‌بعدی»    صفحه‌آخر»»   
   ««اول    «قبلی
   جلد :
بعدی»    آخر»»   
نام کتاب : ترجمه تفسیر المیزان نویسنده : علامه طباطبایی    جلد : 12  صفحه : 197
و چه بسا مفسرین دیگرى که گفته اند: ضمیر اولى به استهزاى مفهوم از کلام سابق بر مى گردد، و ضمیر دومى به ذکر که سابقا اسمش برده شده ، و معناى آیه این است : نظیر استهزائى که ما در دلهاى شیع اولین سلوک دادیم ، استهزائى در دلهاى مجرمین این دوره که به ذکر ایمان نمى آورند نفوذدهیم .
این تفسیر عیبى ندارد، جز اینکه مستلزم تفرقه میان دو ضمیر از جهت مرجع است ، با اینکه قاعدتا وقتى دو ضمیر پهلوى هم قرار مى گیرند باید به یک مرجع برگردند مگر آنکه قرینه اى در بین باشد، و در مورد بحث ما قرینه هست ، و آن جمله ((لا یؤ منون به )) است که مى دانیم . ضمیر در آن نمى شود به استهزاء برگردد، ( زیرا معنا ندارد بگوییم ایمان نمى آورند به استهزاء) و همین کافى است که قرینه باشد بر تفرقه . اشکالى هم که به دو وجه مزبور کرده اند ( که اگر ضمیر نسلکه به استهزاء برگردد دیگر مشرکین نمى توانند ایمان آورند، و این مستلزم جبر است ) وارد نیست ، زیرا خداى تعالى سلوک را مقید به مجرمین کرده ، و مفادش این مى شود که اینان قبل از سلوک خدایى ، خود مجرم بوده اند، پس اضلال ایشان اضلال به عنوان مجازات است که هیچ عیب و اشکالى ندارد، آن اضلالى اشکال دارد و مستلزم جبر است که ابتدایى باشد و در آیه شریفه دلیلى بر ابتدایى بودن سلوک نیست ، بلکه همانطور که گفتیم دلیل بر خلاف آن موجود است و آیه شریفه از قبیل آیه ((یضل به کثیرا و یهدى به کثیرا و ما یضل به الا الفاسقین )) که تفصیل کلام در تفسیر آن گذشت مى باشد.
پس از آنچه گفتیم این معنا روشن گردید که منظور از ((سنة الاولین )) سنتى است که اولین آن را باب کردند، نه سنتى که خدا در اولین جارى میکرد، پس سنت سنت کفار است ، نه سنت خدا در کفار که بعضى از مفسرین پنداشته اند، چون بیان ما مناسب تر به مقام مذمت کفار و تسلیت پیغمبر (صلى الله علیه و آله و سلم ) است .
وَ لَوْ فَتَحْنَا عَلَیهِم بَاباً مِّنَ السمَاءِ فَظلُّوا فِیهِ یَعْرُجُونَ لَقَالُوا إِنَّمَا سکِّرَت أَبْصرُنَا ...
عروج در سماء به معناى صعود به آسمان است . و ((سکرت )) از تسکیر به معناى پوشاندن است .



نام کتاب : ترجمه تفسیر المیزان نویسنده : علامه طباطبایی    جلد : 12  صفحه : 197
   ««صفحه‌اول    «صفحه‌قبلی
   جلد :
صفحه‌بعدی»    صفحه‌آخر»»   
   ««اول    «قبلی
   جلد :
بعدی»    آخر»»   
فرمت PDF شناسنامه فهرست