responsiveMenu
فرمت PDF شناسنامه فهرست
   ««صفحه‌اول    «صفحه‌قبلی
   جلد :
صفحه‌بعدی»    صفحه‌آخر»»   
   ««اول    «قبلی
   جلد :
بعدی»    آخر»»   
نام کتاب : فرهنگ نامه علوم قرآن نویسنده : دفتر تبلیغات اسلامی    جلد : 1  صفحه : 1285

براهين قرآن

استدلال‌هاي قرآن

(براهين قرآن)

(شيوه‌هاي احتجاج و استدلال قرآن در مقابل مخالفان، و اثبات حقانيت معارف الهي)

يکي از ويژگي‌هاي قرآن که مورد توجه دانشمندان علوم قرآني قرار گرفته است، شيوه‌هاي احتجاج و استدلال قرآن است. برخي از دانشمندان کتاب‌هاي مستقلي در اين باره نگاشته‌اند.

قرآن براي ابطال عقايد باطل مشرکان و اثبات معارف وحياني از شيوه‌هاي مختلف استدلال (برهان، جدل و تمثيل) به تناسب موضوع و مدّعا بهره گرفته است. نمونه هايي از اين استدلال‌ها در آثار علوم قرآني ذکر و توصيف شده است، مثل آيه:((لَوْ كَانَ فِيهِمَا آلِهَةٌ إِلَّا اللَّهُ لَفَسَدَتَا) ؛ )«اگر در آنها [ زمين و آسمان] جز خدا خدايانى [ديگر] وجود داشت قطعا [زمين و آسمان] تباه مى‌شد» (انبياء//22) در استدلال بر وحدت صانع عالَم، و آيات:((كَمَا بَدَأَكُمْ تَعُودُونَ) ؛ «همان گونه كه شما را پديد آورد [به سوى او] برمى‌گرديد» (اعراف//29) ؛)(أَوَلَيْسَ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ بِقَادِرٍ عَلَى أَنْ يَخْلُقَ مِثْلَهُم بَلَى وَهُوَ الْخَلَّاقُ الْعَلِيمُ) ؛ «آيا كسى كه آسمانها و زمين را آفريده توانا نيست كه [باز] مانند آنها را بيافريند آرى اوست آفريننده دانا» (يس//81) ؛((يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَيُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ وَيُحْيِي الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَكَذَلِكَ تُخْرَجُونَ) ؛ «زنده را از مرده بيرون مى‌آورد و مرده را از زنده بيرون مى‌آورد و زمين را بعد از مرگش زنده مى‌سازد و بدين گو)

نه [از گورها] بيرون آورده مى‌شويد» (روم//19) ؛((قُلْ يُحْيِيهَا الَّذِي أَنشَأَهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ) ؛ «بگو همان كسى به آن زندگي مي‌بخشد كه نخستين‌بار آن را پديد آورد» (يس//79) در استدلال بر معاد جسماني. )

آنچه در استدلال‌ها و مناظرات قرآني جلب نظر مي‌کند بيان روشن و قابل فهم براي مخاطبان و پرهيز از تکلّف و تعابير تخصصي و روش‌هاي غامض است، و اين در حالي است که از حيث تماميّت و استواري دلايل، در نهايت قوّت است.


[1]زركشي ، محمد بن بهادر ، 745 - 794ق;البرهان فى علوم القرآن(باحاشيه);جلد2;صفحه 24
[2]سيوطي ، عبد الرحمان بن ابي بكر ، 849 - 911ق.;الاتقان فى علوم القرآن;جلد4;صفحه 60
[3]زرقاني ، محمد عبد العظيم ، 1948- م.;مناهل العرفان فى علوم القرآن;جلد1;صفحه 238
[4]معرفت ، محمد هادي ، 1309 -1385.;التمهيد فى علوم القرآن;جلد5;صفحه (413-423)
نام کتاب : فرهنگ نامه علوم قرآن نویسنده : دفتر تبلیغات اسلامی    جلد : 1  صفحه : 1285
   ««صفحه‌اول    «صفحه‌قبلی
   جلد :
صفحه‌بعدی»    صفحه‌آخر»»   
   ««اول    «قبلی
   جلد :
بعدی»    آخر»»   
فرمت PDF شناسنامه فهرست