responsiveMenu
فرمت PDF شناسنامه فهرست
   ««صفحه‌اول    «صفحه‌قبلی
   جلد :
صفحه‌بعدی»    صفحه‌آخر»»   
   ««اول    «قبلی
   جلد :
بعدی»    آخر»»   
نام کتاب : فرهنگ نامه علوم قرآن نویسنده : دفتر تبلیغات اسلامی    جلد : 1  صفحه : 1219

امعان

ايغال

(امعان)

(ختم کلام به سخن زائد حاوى نکته مفيد)

يکى از اسلوب‌هاى بديعى قرآن که از انواع اطناب نيز شمرده شده، «ايغال» است که به آن «امعان» نيز مى‌گويند.

ابن‌ابى‌الاصبع مى‌گويد: فواصل قرآن به چهار صورت است: تمکين؛ تصدير؛ توشيح؛ ايغال.

«ايغال» مصدر و به معناى سرعت بخشيدن، داخل کردن و مبالغه، و در اصطلاح، پايان دادن کلام به سخن حاوى نکته‌اى مفيد است؛ به طورى که اگر آن سخن هم نبود، معناى جمله تمام بود، ولى آن را براى زيادى مبالغه مى‌آورند.

بعضى از صاحبنظران وقوع ايغال را در قرآن نپذيرفته و آن را مخصوص شعر دانسته‌اند.

مثال ايغال در قرآن:((... يَا قَوْمِ اتَّبِعُوا الْمُرْسَلِينَ)اتَّبِعُوا مَن لاَّ يَسْأَلُكُمْ أَجْرًا وَهُم مُّهْتَدُونَ) ؛ [و] گفت‌اى مردم از اين فرستادگان پيروى كنيد، از كسانى كه پاداشى از شما نمى‌خواهند و خود [نيز] بر راه راست قرار دارند پيروى كنيد (يس// 20 - 21) .

در اين آيه،((وَهُم مُّهْتَدُونَ))ايغال است؛ زيرا بدون آن هم معنا تمام بود؛ چون انبيا هدايت يافته‌اند، و آوردن جمله آخر، براى مبالغه در تشويق و ترغيب ديگران براى تبعيت از آن‌ها است.


[1]سيوطي ، عبد الرحمان بن ابي بكر ، 849 - 911ق.;الاتقان فى علوم القرآن;جلد3;صفحه 355و345و284و249
[2]زركشي ، محمد بن بهادر ، 745 - 794ق;البرهان فى علوم القرآن(باحاشيه);جلد1;صفحه 96و(78-79)
[3]باقلاني ، محمد بن طيب ، 338 - 403ق.;اعجازالقرآن;صفحه 92
[4]معرفت ، محمد هادي ، 1309 -1385.;التمهيد فى علوم القرآن;جلد5;صفحه 202
[5]بستاني ، بطرس ، 1898 - 1969;محيط المحيط قاموس مطول للغة العربية;صفحه 978
نام کتاب : فرهنگ نامه علوم قرآن نویسنده : دفتر تبلیغات اسلامی    جلد : 1  صفحه : 1219
   ««صفحه‌اول    «صفحه‌قبلی
   جلد :
صفحه‌بعدی»    صفحه‌آخر»»   
   ««اول    «قبلی
   جلد :
بعدی»    آخر»»   
فرمت PDF شناسنامه فهرست