responsiveMenu
فرمت PDF شناسنامه فهرست
   ««صفحه‌اول    «صفحه‌قبلی
   جلد :
صفحه‌بعدی»    صفحه‌آخر»»   
   ««اول    «قبلی
   جلد :
بعدی»    آخر»»   
نام کتاب : رساله توضیح المسایل ( مراجع ) نویسنده : خمینی، روح الله و سایر مراجع    جلد : 2  صفحه : 365

زارع بوده و در آن زمين كار كرده بنا بر احتياط واجب با هم مصالحه كنند، مگر آن كه بطلان مزارعه از جهت قرار دادن تمام حاصل براى مالك زمين باشد كه در اين صورت چيزى را براى عامل، ضامن نيست و اگر تخم، مال زارع بوده، زراعت هم مال او است و بايد اجارۀ زمين به صاحب زمين پرداخت شود و بنا بر احتياط واجب بايد نسبت به خرجهايى را كه مالك كرده و كرايه گاو يا حيوان ديگرى كه مال او بوده و در آن زراعت به كار گرفته شده مصالحه كنند.

گلپايگانى ، صافى : و بايد اگر زارع به امر مالك كار كرده مالك مزد او و مخارجى را كه كرده و كرايۀ گاو يا حيوان ديگرى را كه مال زارع بوده و در آن زمين كار كرده به او بدهد و اگر بذر مال زارع بوده زراعت هم مال اوست و بايد اجارۀ زمين را اگر زمين در دست زارع بوده و خرجهايى را كه مالك به امر زارع كرده و همچنين كرايه گاو يا حيوان ديگرى كه مال مالك بوده و در آن زراعت كار كرده به او بدهد.

فاضل : و اگر بذر مال زارع بوده زراعت هم مال او خواهد بود و در صورت اوّل لازم است مالك اجرة المثل را به زارع بدهد، مگر سهم او كمتر از آن باشد، كه همان مقدار سهم او را بدهند كافى است و چنانچه بطلان مزارعه به جهت اين بوده كه تمام حاصل را براى مالك قرار داده بودند، چيزى لازم نيست به زارع بدهند و همين طور در صورت دوم، لازم است زارع اجرة المثل زمين را به مالك بدهد.

(2) [قسمت داخل پرانتز در رساله آيات عظام: خوئى ، بهجت ، تبريزى ، زنجانى و سيستانى نيست]

(3) بهجت : بقيّه مسأله ذكر نشده.

خوئى ، تبريزى ، سيستانى ، زنجانى : و در هر دو صورت چنانچه مقدار استحقاق معمولى بيشتر از مقدار قرارداد باشد ( سيستانى : و طرف از آن اطلاع داشته باشد) دادن زيادى واجب نيست.

(4) نورى : در اين فرض لازم نيست زارع چيزى به مالك بدهد.

مكارم : مسأله هرگاه بعد از زراعت و قبل از پايان محصول بفهمند مزارعه باطل بوده اگر بذر از صاحب زمين است زراعت متعلق به او است و بايد اجرت زارع را مطابق معمول بپردازد و اگر بذر از زارع باشد زراعت مال اوست و بايد مال الاجاره زمين را مطابق معمول به صاحب زمين بدهد و چنانچه رضايت به باقي ماندن زراعت تا پايان مدّت در زمين خود ندهد زارع بايد آن را بچيند، مگر اين كه اين كار موجب ضرر و زيان او گردد و باقي ماندن در زمين و پرداختن مال الاجاره موجب ضرر و زيانى براى مالك نباشد.

[مسأله 2236]

مسأله 2236 اگر تخم، مال زارع باشد و بعد از زراعت بفهمند كه مزارعه باطل بوده، چنانچه مالك و زارع راضى شوند كه با اجرت يا بى‌اجرت، زراعت در زمين بماند، اشكال ندارد و اگر مالك راضى نشود، پيش از رسيدن زراعت هم مى‌تواند زارع را وادار كند كه زراعت را بچيند (1) ؛ و زارع اگر چه راضى شود چيزى به مالك بدهد، نمى‌تواند او را مجبور كند كه زراعت در زمين بماند (2) و نيز مالك نمى‌تواند زارع را مجبور كند كه اجاره بدهد و زراعت را در زمين باقى بگذارد.

اين مسأله، در رسالۀ آيات عظام: بهجت و مكارم نيست

(1) اراكى : اگر مالك راضى نشود، وادار كردن زارع به چيدن زراعت و همچنين مجبور

نام کتاب : رساله توضیح المسایل ( مراجع ) نویسنده : خمینی، روح الله و سایر مراجع    جلد : 2  صفحه : 365
   ««صفحه‌اول    «صفحه‌قبلی
   جلد :
صفحه‌بعدی»    صفحه‌آخر»»   
   ««اول    «قبلی
   جلد :
بعدی»    آخر»»   
فرمت PDF شناسنامه فهرست